Telomer tedavisi (Telomeres)

Kategori: Genel - 598 viewsYorum Yazın
Telomer tedavisi (Telomeres)

Telomer tedavisi son günlerde o kadar çok sözü edilen bir konu ki değinmeden geçemedik. Çünkü telomer tedavisi ve telomeres kavramları ‘sonsuz gençlik’, ‘ölümsüzlük’ temalarıyla özdeşleşir oldu. Bizim de konseptimiz anti aging olunca telomeres ve telomer tedavisi tam ilgi alanımıza girdi. Telomeraz nedir? Telomer tedavisi ile yaşlanmamak mümkün mü? Yaşlılık belirtilerinin yok edilmesinde telomer tedavisi işe yarıyor mu? Telomer uzatan besinler yani telomeraz enzimi hangi besinlerde bulunur soruları ve cevapları bu yazının konusunu oluşturuyor.

 

Telomer tedavisi nedir?

Telomer, telomerase veya telomeres olarak bilinen kromozom koruyucu parçalardır. Bu parçalar DNA sarmalının ucunda bulunur.

Telomerler, yaşlandıkça hücrelerimizde yaşlanmaya neden olarak kısalır.

Telomerleri ailemizden miras alırız, ancak doğumda telomerlerin uzunluğu ne olursa olsun, herkes yaşlandıkça kısalır.

Telomerlerin daha kısa olması sağlığımızı olumsuz etkiliyor.

Telomere kısalması, hücrelerimizin yaşla ilişkili parçalanmasının ana nedenidir.

Telomer çok kısa geçtiğinde, hücrelerimiz artık çoğalamaz; bu da dokularımızın bozulmasına ve sonunda ölmesine neden olur.

Deride bulunan gibi bazı hücreler, kıllar ve bağışıklık sistemi telomer kısaltılmasından en çok etkilenen hücrelerden biridir çünkü daha sık çoğalırlar.

 

Telomer ne demek? Telomer nedir?

Telomer nedir? Telomer nedir teknik olarak yukarıda bir parça açıkladık. Kelime kökeni itibariyle telomer nedir bir de ona bakalım. Yunancadan Telomer (tel-ah-meer) telos (bitiş) ve meros (parçası) anlamına gelir.

Telomerler, insan hücrelerinin, hücrelerimizin yaşlanmasını etkileyen önemli bir parçasıdır.

Telomerler, ayakkabı bağının ucundaki koruyucu parçalara benzetilebilir. Bu parçalar koptuğunda nasıl ki ayakkabı bağları görevini yapamaz tıpkı telomerler kısaldığında da hücre kopyalama yani yenileme görevini göremez. Bu bütün vücudu ölüme doğru götüren dramatik bir süreçtir.

Telomer olmadan, DNA sarmalları hasar gördüğü ve hücrelerimiz işlerini yapamayacakları için yaşlanmaya ve ölmeye başlar.

DNA, vücudumuzdaki tüm hücreleri oluşturur. Bizi biz yapan genetik materyaldir. Vücudumuzdaki her organ (cilt, karaciğer, kalp, vb.) hücrelerden oluşur. Yani, telomerler sağlığımız için hayati önem taşımaktadır.

 

Hücrelerimiz kopyalanarak kendilerini yeniliyor. Bu hayatımız boyunca sürekli olarak olur. Bir hücre kendisini kopyaladığında her defasında telomer daha kısalır, ancak önemli olan DNA bozulmadan kalır.

Telomer kısalması

Telomer neden kısalır? Sonunda, telomerlerin işlerini yapamayacak kadar kısalması, hücrelerin yaşlanmasına ve düzgün çalışmamasına neden oluyor. Dolayısıyla, telomer her hücrede yaşlanma saati gibi davranır.

Telomer kısalması doğrudan yaş almayla ilgilidir. Yaş aldıkça telomer kısalması oluşur. Bununla birlikte telomer kısalmasını tetikleyen durumlar da bulunuyor.

Telomer neden kısalır? Yaşlandıkça daha kısa telomerlere sahip oluruz. Bununla birlikte telomer kısalması konusunu tetikleyen etkenler şunlardır:

 

Telomeraz

2009’da Nobel Fizyoloji / Tıp Ödülü, telomeraz adı verilen bir enzimin telomer uzunluğunu nasıl etkilediğini keşfeden üç bilim adamına verildi.

Telomer nerede bulunur? Bir hücrenin çekirdeği içinde, genlerimiz, kromozomlar olarak adlandırılan bükülmüş, çift sarmallı DNA molekülleri boyunca düzenlenir. Kromozomların uçlarında, genetik verilerimizi koruyan ve telomerler denilen DNA serileri bulunur; bunlar, hücrelerin bölünmesini ve kanser yaşımıza ve yaşlanmamıza ilişkin bazı sırları tutmasını sağlar.

 

Telomer ve telomeraz

Telomerase nedir? Dilimizdeki ifadesiyle telomeraz nedir? Telomeraz, telomerlerin kısalmasını engelleyen bir enzim. Telomeraz DNA’da üretilen ve telomer boyunu yöneten enzimdir. Bu enzimin yaşlanma süreci içinde telomer kısalmasını durdurmak, yavaşlatmak hatta yeniden uzamasına yardımcı olabilmek konusunda büyük bir potansiyeli vardır.

Telomeraz adı verilen bir enzim, telomerlerin uçlarına bazlar ekler. Genç hücrelerde telomeraz, telomerlerin çok fazla yıpranmasını önler. Fakat hücreler art arda bölünürken, telomeraz yetersizdir, bu nedenle telomerler daha kısa büyür ve hücreler yaşlanır.

Telomeraz, bir nesilden diğerine geçtiği sperm ve yumurtalarda aktif kalır. Üreme hücrelerinde telomerlerin uzunluğunu korumak için telomeraz yoksa, böyle hücrelere sahip herhangi bir organizma yakında tükenecekti.

 

Telomer uzatılabilir mi?

Telomeraz adı verilen bir enzim, yaşlandıkça ortaya çıkan telomer kısalmasını yavaşlatabilir, durdurabilir veya hatta tersine çevirebilir yani telomer uzatma yapabilir. Vücudumuzdaki telomeraz miktarı yaşlandıkça azalmaktadır.

Telomeraz telomerleri korur ve hatta uzatabilir. İnsan hücrelerini telomeraz’a maruz bırakmak hücre yaşlanmasını yavaşlatır ve hücrelerin tekrar kopyalamaya başlamasına izin verir 2 ve daha uzun telomerleri, gen ifadesinin daha genç bir fenotipe dönüştüğü ve böylece hücreler sanki daha gençmiş gibi işlev görmesine neden olur.

 

Telomeraz ve kanser

Telomer ve telomeraz, yeni kanser tedavilerinin tasarımı için bir takım potansiyel hedefler sunmaktadır.

Kanser hücreleri ‘ölümsüz’ olmasını ve kontrolsüz bölünmeye devam etmesini sağlamak için aktif telomeraz içerir.

Kanser, hızlı ve kontrolsüz hücrelerin bölünmesi ile karakterize bir hastalıktır.

Telomeraz aktivitesi olmadan, bu hücreler aktif olmaz, bölünmeyi bırakır ve sonunda ölürler.

Telomeraz inhibitörleri önemlidir. Telomeraz aktivitesini inhibe eden veya telomeraz üreten hücreleri öldüren ilaçlar potansiyel olarak izlerinde kanser hücrelerini durdurabilir ve öldürebilir.

Bununla birlikte, telomeraz aktivasyonu bloke edilmesi, sperm, yumurta, trombosit ve bağışıklık hücreleri gibi telomeraz aktivitesinin önemli olduğu hücreleri etkileyebilir.

Bu hücre tiplerinde telomerazın bozulması doğurganlığı, yara iyileşmesini ve enfeksiyonlarla savaşabilme becerisini etkileyebilir.

Bununla birlikte, somatik hücrelerdeki telomeraz aktivitesi çok düşüktür. Bu nedenle bu hücreler, anti-telomeraz terapisinden büyük ölçüde etkilenmeyecekti.

Bilim adamları, bunun mevcut kanser terapilerine kıyasla hastaya daha az yan etki ile sonuçlanmasını umuyorlardı.

Telomer biyolojisi insan kanserinde inanılmaz derecede önemlidir ve bilim adamları, kanser tedavisini ilerletmek için verdikleri bilgiden yararlanmanın en iyi yolunu anlamak için çok çalışmaktadırlar.

 

 

Telomer uzatan besinler

Telomer uzunluğu yaşlanma ve kanser gibi risklerin engellenmesinde büyük önem taşıyor. Telomer kısalmasını engellemek için yapılabilecek işlemlerden biri telomer tedavisidir. Bir diğer konu ise telomer uzatan besinler nelerdir sorusudur.

Vitamin yönünden yüksek besinlerin, hücreleri ve telomerlerini oksidatif hasardan koruduğu düşünülmektedir. Çilek ve enginar gibi antioksidan gıdalarda yüksek bir diyet, yaşlanmayı yavaşlatabilir ve hücre hasarını önlemeye veya azaltmaya yardımcı olabilir.

Ek olarak, yediğiniz gıdalarla vücudunuzun ihtiyacı olan arasındaki boşluğu kapatmak için bir multivitamin takviyesi almak telomerleri de uzatabilir. Bir çalışma, günlük ek vitamin alan kadınların, kullanmayan kişilere göre yaklaşık yüzde 5 daha uzun olan telomerleri olduğunu gösterdi.

Ancak vitamin takviyeleri, gerçek, sağlıklı gıdaları yemenin tüm sağlık yararlarını hala taklit edemez. Aynı çalışma, ek kullanıma hazırlandıktan sonra bile, C ve E vitamini yüksek yiyecekleri yedikten sonra katılımcıların daha uzun telomerleri olduğunu buldu. Portakal, biber ve lahana, en iyi vitamin C gıdalarıdır. E vitamini için badem, ıspanak ve tatlı patates kullanın.

 

Telomeraz enzimi hangi besinlerde bulunur?

Telomeraz enzimi yönünden zengin beslenme telomeres anti aging olarak dünyada popüler olan akımı destekliyor. Telomeraz ve ölümsüzlük arasındaki doğrudan ilişki bilim adamlarını meşgul ediyor. Yaşlanmayı telomeraz enzimi ile durdurma veya geriletmek mümkün olabiliyor. Ancak telomeraz ve ölümsüzlük henüz birbirinden uzak iki kelime olarak duruyor.

Telomer yaşlanma karşıtı beslenme düzeninde olması gereken ögeler şunlardır.

  • D vitamini
  • Astaksantin antioksidan
  • Koenzim Q10
  • Probiyotikler
  • Krill yağı
  • K vitamini
  • Magnezyum
  • Polifenoller (Üzüm, kakao, yeşil çay)
  • Folik asit
  • B12 vitamini
  • Zerdeçal
  • A vitamini
  • C vitamini

 

Telomer nasıl uzatılır?

Telomer nasıl uzatılır sorusunu telomer tedavisi kapsamında ele alabiliriz.

Telomer tedavisi-telomeres anti aging-telomer testi nerede yapılır-telomerase nedir-telomeraz ve kanser-telomer uzunluğu-telomeraz ve ölümsüzlük-telomer ilaç-telomer uzunluğu nedir-telomer nerede bulunur-telomer replikasyonu-telomeraz inhibitörleri-telomeraz aktivasyonu-telomer yaşlanma-telomer uzatma-telomer neden kısalır-telomer nedir-ta65

Telomer tedavisi ile sonsuz gençlik mümkün mü? Photo: Pixabay-Pexels

Telomer uzunluğu nedir?

Ana rahminde iken 15.000 nükleotit uzunluğunda telomere sahibiz. Doğum sırasında 5 binini kaybediyoruz. Zamanla telomer sayısı azalıyor ve ömrün sonunda yaklaşık 5 bin telomer kalıyor. Bill Andrews, telomer konusundaki çalışmalarıyla tanınıyor. Ertuğrul Özkök ile Hürriyet Gazetesinde yaptığı söyleşide telomer nasıl uzatılır sorusuna şu dikkat çekici cümlelerle yanıt veriyor.

“Öyle alıp bir avuç telomeraz enzimi içseniz de bir şey olmaz. Çünkü telomeraz, yutma yoluyla sindirim sistemine geçerek kana karışmaz. İğneyle kana verseniz de yararı yok. Ayrıca böyle bir şey kansere bile neden olabilir. Yanlış eklenmiş bir tek gen bile sizi öldürebilir.

Telomeraz enzimi nasıl elde edilir? Can alıcı soru budur. Telomerazı aktive edecek, kısa telomerleri uzatacak moleküller bulundu. Bunlardan birinin adı TA-65 isimli molekül.”

 

TA 65

TA 65 molekülü içeren ilaçlar piyasada bulunabiliyor. TA 65 kaç para? TA 65 100 ünite 30 kapsülü 120 USD fiyatla bulunabiliyor. Telomer ilaç takviyesi olarak TA 65 kullanmak biraz pahalı ama on yıldır kullanan ve memnuniyeti dile getiren kişiler ve uzmanlar bulunuyor.

Siz de genç kalmak için telomer testi yaptırarak bu molekülü içeren telomer ilacı kullanabilirsiniz. Telomer testi nerede yapılır? Genetik tanı merkezlerinde telomer testi yaptırmak mümkün oluyor.

Bunlar da ilginizi çekebilir!

 

Kaynak: www.genckalanlar.com


Bu Yazıyı Paylaş! Google+! Pinterest!